Buyback Token: Tại Sao Lại Trở Thành Tâm Điểm Mới Trong Thị Trường Crypto?

Buyback token đang trở lại trung tâm của những cuộc thảo luận nóng bỏng trong thị trường cryptocurrency. Một câu hỏi quan trọng cần đặt ra là: liệu các chương trình buyback có thật sự mang lại hiệu quả không?

Key Takeaways

Trong năm 2025, hơn 1,4 tỷ USD đã được chi cho buyback token nhưng nhiều token vẫn không tăng giá.
Lực cầu từ buyback thường không đủ lớn để bù đắp cho áp lực bán trên thị trường.
Buyback chỉ hiệu quả khi có nền tảng vững chắc và cần đi kèm với các chiến lược gắn kết khác.
Nên tránh buyback khi bảng cân đối yếu hoặc trong giai đoạn thị trường không thuận lợi.
Triển vọng buyback trong tương lai tập trung vào tính kỷ luật và những mô hình sáng tạo phối hợp.

Trong năm 2025, các giao thức trong lĩnh vực crypto đã chi hơn 1,4 tỷ USD cho việc mua lại chính token của họ. Tuy nhiên, nhiều token không thấy giá tăng mà ngược lại còn giảm sâu, khiến nhiều người nghi ngờ về lợi ích của buyback. Một số giao thức lớn đã tạm dừng chương trình buyback, trong khi những giao thức khác vẫn cân nhắc triển khai. Bài viết này khám phá nguyên nhân buyback không giữ được giá token, khi nào nó thực sự hiệu quả, và điều gì cần tránh khi thực hiện buyback.

Tại Sao Buyback Không Giữ Được Giá Token

Nguyên nhân chủ yếu khiến buyback không thể hỗ trợ giá token là do quy mô mua lại thường quá nhỏ so với áp lực bán trên thị trường, theo nhận định của các chuyên gia. Lex Sokolin, đồng sáng lập Generative Ventures, lý giải rằng lực cầu từ buyback yếu hơn nhiều so với lượng bán đang diễn ra. Khi một dự án chỉ mua lại 100 triệu USD token trong khi khối lượng giao dịch hàng ngày lên tới 20 triệu USD, tác động thực tế gần như không đáng kể. Trong nhiều trường hợp, buyback chỉ đạt vài trăm nghìn USD trong khi các token bị xả từ lịch mở khóa lên đến hàng triệu USD.

Rob Hadick từ Dragonfly nhấn mạnh rằng quy luật cung – cầu sẽ cản trở việc tăng giá. Nếu lượng token bán ra nhiều hơn lượng mua vào, giá sẽ giảm, bất chấp hoạt động buyback. Amir Hajian từ Keyrock cũng cho rằng tokenomics là một vấn đề lớn, với lịch mở khóa dày đặc và phát hành liên tục dễ dàng làm giảm nhu cầu về buyback.

Thời điểm và cách thức thực hiện cũng là những yếu tố quan trọng. Boris Revsin từ Tribe Capital cho rằng nhiều dự án thực hiện buyback khi giá đã cao, thay vì tận dụng các giai đoạn khủng hoảng. Một số chương trình không giảm nguồn cung một cách bền vững, khiến buyback chỉ mang tính hình thức và chỉ tạo ra những cơn sóng ngắn hạn trên giá.

Ngoài ra, vấn đề cấu trúc cũng đóng vai trò không nhỏ: phần lớn token không mang lại quyền lợi rõ ràng đối với dòng tiền của giao thức và thiếu minh bạch về cách quản lý doanh thu. Token không đảm bảo cổ tức và không có yêu cầu pháp lý rõ ràng, do đó mối liên hệ giữa hiệu suất giao thức và giá trị token thường trở nên yếu ớt.

Trong bối cảnh đó, buyback trở thành một trong số ít cách thức mà các dự án có thể sử dụng để mang lại giá trị cho người nắm giữ, nhưng bản thân phương thức này không đủ để thu hẹp khoảng cách giữa hiệu suất giao thức và giá trị của token.

Khi Nào Buyback Thực Sự Hiệu Quả?

Các chuyên gia đều đồng thuận rằng buyback chỉ có hiệu quả khi giao thức đã có nền tảng vững chắc, bao gồm những người dùng thực sự, doanh thu ổn định và đủ nguồn lực để tiếp tục đầu tư cho tăng trưởng. Buyback hiệu quả nhất khi nó củng cố nhu cầu hiện có thay vì cố gắng thay thế nhu cầu đó. Anirudh Pai từ Robot Ventures nhấn mạnh rằng buyback nên đi đôi với đầu tư vào sản phẩm và hệ sinh thái, chứ không nên được xem là một biện pháp thay thế.

Quy mô và nguồn vốn là những yếu tố quan trọng. Buyback cần phải đủ lớn so với mức định giá của token và được hỗ trợ từ doanh thu lặp lại của giao thức. Do token thường không có quyền đối với dòng tiền, buyback là một trong những cách thức liên kết thành công giữa hiệu suất giao thức với giá trị của người nắm giữ – nếu quy mô đủ lớn.

Cách thức triển khai cũng cần phải hợp lý. Các chương trình buyback thường xuyên, với quy tắc rõ ràng và dễ dự đoán sẽ tạo được niềm tin hơn so với các đợt mua lẻ lẻ. Buyback đi kèm với việc giảm nguồn cung thực sự cũng sẽ được đánh giá cao hơn, vì điều này phản ánh nhu cầu sử dụng thật thay vì chỉ dựa vào kỹ thuật tài chính.

Thời điểm triển khai còn quan trọng không kém. Buyback thích hợp hơn khi dự án đã qua giai đoạn tăng trưởng mạnh và không còn nhiều cơ hội sinh lời vượt trội. Trong tình huống các dự án mới nổi, buyback nhỏ có thể đóng vai trò tạo tín hiệu dài hạn hơn là công cụ đẩy giá.

Tóm lại, buyback có hiệu quả nhất khi đó là hệ quả của thành công, không phải là công cụ để bù đắp cho sự thiếu hụt.

Khi Nào Không Nên Áp Dụng Buyback

Nhiều chuyên gia cảnh báo các dự án không nên thực hiện buyback khi bảng cân đối tài chính yếu hoặc thời gian hoạt động ngắn. Các dự án không thể duy trì ít nhất hai năm nếu có tình huống xấu nên ưu tiên duy trì nguồn lực cho phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường.

Buyback cũng có thể phản tác dụng trong những trường hợp nền tảng cơ bản yếu. Nếu nhu cầu về token chủ yếu là đầu cơ, hoặc buyback chỉ là một chiêu trò để che giấu sự thiếu hụt, thì chương trình này có thể làm xói mòn niềm tin dài hạn. Trong những giai đoạn thị trường biến động, việc thực hiện buyback không đúng thời điểm thậm chí còn có thể làm gia tăng tổn thất và đe dọa uy tín của quản trị.

Chi phí cơ hội cũng là một yếu tố quan trọng. Nếu nguồn vốn có thể tạo ra lợi nhuận cao hơn khi đầu tư vào sản phẩm, phân phối hoặc hệ sinh thái, buyback nên được hoãn lại. Tuy nhiên, ngay cả trong các điều kiện tăng trưởng mạnh, cũng không có gì đảm bảo rằng lợi ích sẽ phản ánh vào giá của token, do thiếu liên kết pháp lý và cấu trúc.

Một số quỹ đầu tư đã đề xuất giải pháp chia sẻ doanh thu trực tiếp với người nắm giữ token. Mô hình phân phối lợi nhuận này sẽ giúp tạo ra lý do giữ token mà không phụ thuộc vào biến động giá, nhưng cũng gặp một số rào cản pháp lý và thuế.

Tình hình thị trường và các yếu tố vĩ mô cũng rất quan trọng. Buyback thường có hiệu quả hơn trong các thời điểm thanh khoản thấp và khi định giá đang suy yếu, sau khi dự án đã củng cố bảng cân đối tài chính. Ngược lại, trong giai đoạn thị trường thăng hoa, cần phải xem xét cẩn thận buyback để tránh việc trả giá quá cao, gây tổn hại đến ngân quỹ dài hạn.

Triển Vọng Trong Tương Lai

Nhìn về năm 2026, buyback có thể vẫn sẽ tồn tại nhưng sẽ đi theo hướng có kỷ luật và chọn lọc hơn. Khi ngày càng nhiều giao thức xác định được product–market fit và tạo ra doanh thu ổn định, buyback sẽ tiếp tục là một công cụ quan trọng trong việc liên kết thành công của giao thức với lợi ích của người nắm giữ.

Tuy nhiên, những tuyên bố buyback đơn thuần thiếu nền tảng vững chắc sẽ khó nhận được sự chú ý và phản ứng tích cực. Ngược lại, các chương trình buyback được thiết kế kỹ lưỡng, kết nối với doanh thu bền vững và có kế hoạch thực thi rõ ràng sẽ nổi bật hơn. Các mô hình kết hợp buyback với chia sẻ doanh thu, staking hoặc đốt token cũng được dự đoán sẽ ngày càng phổ biến hơn trong tương lai.