Tình hình Buyback Token: Đã Chi Hết 880 Triệu USD nhưng Giá Cả Vẫn Dậm Chân Tại Chỗ

Chương trình mua lại token OP của Optimism kéo dài 12 tháng từ 8/1, với mục tiêu sử dụng 50% doanh thu Superchain cho việc này. Dẫu vậy, giá trị token dường như không thay đổi, điều này tạo ra nhiều nghi vấn về hiệu quả của buyback, đặc biệt trong bối cảnh thị trường đã quen thuộc với khái niệm này.

Key Takeaways

Tăng Trưởng Buyback: Năm 2025, nhiều giao thức hoạt động với mô hình buyback, nhưng hiệu ứng bắt đầu suy yếu.
Chuyển Mô Hình: Các chương trình thành công biến token thành tài sản với dòng tiền ổn định.
Phân Bổ Vốn: Cần cân nhắc giữa buyback và các phương pháp đầu tư khác để bảo đảm sự phát triển bền vững.
Câu Hỏi Về Tương Lai: Liệu buyback của Optimism có thể tái định hình giá trị token trong tình hình hiện tại không?

Buyback Trở Thành Chủ Đề Nổi Bật Của Crypto Năm 2025

Trong suốt năm 2025, khái niệm “mua lại token” đã trở thành tâm điểm chú ý. Nhiều giao thức bị chỉ trích vì mô hình tokenomics của họ, đặc biệt là tình trạng “lưu hành thấp – FDV cao”. Theo dữ liệu từ CoinGecko, tổng chi tiêu cho buyback đã gia tăng mạnh mẽ trong nửa cuối năm, với Hyperliquid dẫn đầu với 644,6 triệu USD.

HYPE dẫn đầu tất cả các chương trình mua lại token với 644,6 triệu đô la được chi tiêu tính đến ngày 15 tháng 10 năm 2025, tiếp theo là ZRO với 150 triệu đô la và PUMP với 138,2 triệu đô la.

Những đợt buyback ban đầu thường thúc đẩy giá mạnh mẽ và tái định hình token như một tài sản thu lợi. Tuy nhiên, đến cuối năm, tình hình đã đổi khác khi giá không còn tăng mạnh, mặc dù việc mua lại vẫn tiếp diễn. Điều này dấy lên nghi ngờ rằng buyback có thể chỉ là một “sân khấu tài chính” mà thôi.

Về hiệu quả của Buyback: Khi nào thì hiệu quả và lý do tại sao tác dụng càng ngày càng yếu đi

Một ví dụ điển hình là Hyperliquid, nơi quỹ Assistance Fund của dự án đã mua lại 38,23 triệu HYPE, chiếm 16% tổng lượng lưu hành. Tại thời điểm HYPE giao dịch ở mức 25,8 USD, thị trường đã bắt đầu định giá nó như một tài sản có dòng tiền.

Quỹ hỗ trợ của Hyperliquid đã tích lũy được khoảng 38 triệu token HYPE thông qua các đợt mua lại có hệ thống từ tháng 11 năm 2024 đến tháng 12 năm 2025.

Các dự án khác như Jupiter, Pump.fun và Ethena cũng ghi nhận hiệu quả tương tự từ buyback khi chúng có kết nối với phí giao thức. Những chương trình thành công thường có ba yếu tố chung: chuyển đổi token thành tài sản có dòng tiền, thực hiện minh bạch và ra mắt khi định giá còn thấp.

Tuy nhiên, cơ chế này bắt đầu gặp khó khăn khi điều kiện thị trường thay đổi. Khi vốn hóa tăng, khả năng buyback sẽ gặp áp lực do lượng tiền chỉ mua lại được một phần nhỏ của nguồn cung.

Trường Hợp Của Optimism: Buyback Nhưng Không Đốt

Một điều cần lưu ý là OP sẽ không bị đốt mà được đưa vào kho bạc, tạo ra sự linh hoạt trong quản trị nhưng cũng mang nguy cơ tái phát hành. Điều này làm yếu đi câu chuyện giảm cung mà buyback thường đem lại.

Tranh Cãi Về Phân Bổ Vốn

Cuối năm 2025, việc buyback bị chỉ trích gay gắt do những lo ngại về chi phí cơ hội. Mỗi USD dành cho buyback là một USD không được sử dụng cho các hoạt động quan trọng khác như bảo mật và phát triển.

Trong khi Optimism cố gắng cân bằng bằng cách phân bổ 50% doanh thu cho buyback và 50% cho kho bạc, có thể thấy rằng buyback không thực sự tạo ra giá trị bền vững mà chỉ phản ánh giá trị được tạo ra từ hệ sinh thái.

Tính Toán Nguồn Cung: Chìa Khóa Quyết Định Kết Quả

Điều quan trọng là liệu buyback có thể vượt qua tình trạng pha loãng hay không. Dữ liệu về lịch sử unlock cho thấy nhiều chương trình buyback đang đối mặt với áp lực cung lớn.

Trong trường hợp của OP, đợt unlock xảy ra trước khi buyback bắt đầu, điều này khiến cho áp lực cung ngắn hạn trở nên rõ ràng.

Tỷ lệ bao phủ buyback là một thước đo quan trọng. Nếu lớn hơn 1, nguồn cung sẽ giảm, hỗ trợ giá. Nhưng nếu nhỏ hơn 1, buyback chỉ có tác dụng làm chậm việc pha loãng.

Đợt mở khóa tiếp theo của HYPE trị giá 470 triệu đô la gấp năm lần lượng mua lại trung bình hàng tháng.

Đánh Giá Từ Optimism

Với buyback chiếm khoảng 0,7% FDV hàng năm, rõ ràng rằng mục tiêu không phải là tạo cú hích giá ngắn hạn mà là xây dựng nền tảng giá trị trong tương lai. Vấn đề lớn hơn là liệu Superchain có đủ tốc độ tăng trưởng để mua lại trở nên có giá trị hay không.

Nếu lượng giao dịch và mức độ chấp nhận ứng dụng bùng nổ, buyback sẽ tự thúc đẩy. Ngược lại, nếu sự phát triển chậm lại, chương trình này có thể chỉ là một con số trên giấy.

Buyback: Những Gì Có Thể Và Không Thể Làm

Buyback thực sự chỉ hiệu quả khi có đủ các yếu tố: quy mô lớn, liên tục vượt qua pha loãng, doanh thu ổn định qua các chu kỳ và giảm cung vĩnh viễn. Thiếu bất kỳ yếu tố nào, buyback có thể nhanh chóng trở thành một sự kiện định giá nhưng không mang lại giá trị lâu dài.

Chương trình của Optimism sẽ là một phép thử cho câu hỏi liệu một mô hình buyback khiêm tốn có thể tiếp tục tái định hình tương lai của token hay không. Kết quả sẽ phản ánh thực tế về khả năng tạo ra giá trị bền vững hay chỉ là một hình thức tài chính đã bị sử dụng nhiều trong thế giới crypto.