Nhìn lại 10 năm Ethereum: Vitalik Buterin chia sẻ những thách thức cần phải khắc phục

Nhà đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin, đã công bố lộ trình năm 2026 nhằm khôi phục lại tinh thần “cypherpunk” của mạng lưới, nhấn mạnh tầm quan trọng của tự do, quyền riêng tư và tính phi tập trung. Nhưng ông cũng thể hiện mối lo ngại về việc Ethereum đã đánh mất một phần trong nỗ lực phục vụ đại chúng và hiện đang thúc đẩy người dùng vào sự phụ thuộc vào hạ tầng tập trung.

Key Takeaways

Vitalik Buterin đặt mục tiêu khôi phục giá trị cốt lõi của Ethereum vào năm 2026.
Lộ trình mới sẽ ưu tiên tính phi tập trung và trải nghiệm quyền riêng tư cho người dùng.
Ethereum sẽ triển khai Helios và ZK-EVM để cải thiện khả năng xác minh dữ liệu và giảm sự phụ thuộc vào dịch vụ bên thứ ba.
Các giao thức như Oblivious RAM và Private Information Retrieval sẽ được tích hợp để bảo vệ quyền riêng tư của người dùng.
Mạng lưới sẽ sử dụng các giao thức lưu trữ phi tập trung để nâng cao bảo mật và giảm thiểu rủi ro mất quyền truy cập tài sản.

Khôi phục giá trị cốt lõi của Ethereum

Trong một thông báo vào ngày 16 tháng 1, Vitalik Buterin đã nêu ra tầm nhìn mới cho Ethereum, với mục tiêu vào năm 2026 sẽ giúp mạng lưới quay về đúng với những giá trị nguyên thủy của nó, đó là tự do, quyền riêng tư và tính phi tập trung. Ông kêu gọi một sự tái cấu trúc sâu rộng, nhằm điều chỉnh hướng đi của Ethereum trong gần một thập kỷ qua khi mà nền tảng này đã dần mất đi bản chất phi tập trung vốn có.

Mối lo ngại về sự phụ thuộc vào hạ tầng tập trung

Vitalik chỉ ra rằng sự mở rộng nhằm phục vụ đại chúng đã dẫn đến việc Ethereum cần phải chấp nhận những đánh đổi, trong đó có cả quyền tự chủ của người dùng. Hiện tại, người dùng đang phải đối mặt với sự phụ thuộc ngày càng cao vào các hạ tầng tập trung khi sử dụng sổ cái, đặc biệt là khi kết nối với các dịch vụ như Infura và Alchemy.

Vitalik Buterin

Lộ trình 2026: Tăng cường tính phi tập trung

Để giải quyết vấn đề này, lộ trình vào năm 2026 sẽ tích hợp Helios và các Máy ảo Ethereum sử dụng bằng chứng không kiến thức (ZK-EVM). Mục tiêu là giúp việc chạy full node trở nên dễ dàng hơn, cho phép người dùng xác minh dữ liệu mà không cần phải dựa vào các nhà cung cấp dữ liệu bên thứ ba.

Bảo vệ quyền riêng tư của người dùng

Vitalik cũng đề xuất việc tích hợp các giao thức như Oblivious RAM (ORAM) và Private Information Retrieval (PIR) để cho phép người dùng truy vấn dữ liệu mà không lộ ra quá trình truy cập, từ đó bảo vệ hoạt động của họ khỏi sự theo dõi và khai thác dữ liệu bởi các bên thứ ba.

Nâng cao bảo mật cho Ethereum

Ngoài ra, Ethereum sẽ cải thiện tính bảo mật bằng cách chuẩn hóa ví phục hồi xã hội và các cơ chế khóa thời gian. Điều này giúp người dùng lấy lại tài sản một cách dễ dàng mà không phải phụ thuộc vào những đơn vị lưu ký bên ngoài, giảm nguy cơ bị ảnh hưởng từ các công nghệ lớn.

Vitalik Buterin

Tương lai của Ethereum

Dù Vitalik Buterin thừa nhận rằng những cải tiến này sẽ không thể được thực hiện ngay lập tức, chương trình nghị sự năm 2026 đã được xem là một bước tiến quan trọng về cách Ethereum định nghĩa và xây dựng niềm tin trong tương lai. Ông nhấn mạnh rằng: “Đó sẽ là một chặng đường dài. Chúng ta sẽ không thể đạt được tất cả mọi thứ chỉ trong một hay hai hard fork. Nhưng chính hướng đi này sẽ đưa Ethereum trở thành một hệ sinh thái xứng đáng với vai trò lớn hơn trong thế giới blockchain.”