Sự Đổi Mới Về Quyền Riêng Tư và Tự Chủ Trên Ethereum Năm 2026

Vitalik Buterin, người sáng lập Ethereum, đã có những cam kết mạnh mẽ về việc làm sống lại quyền riêng tư và tự chủ cá nhân trong hệ sinh thái Ethereum vào năm 2026. Những cải tiến này hứa hẹn sẽ thay đổi cách mà người dùng tương tác với nền tảng blockchain, đồng thời củng cố giá trị cốt lõi của nó.

Tóm Tắt Bài Viết

Vitalik Buterin khẳng định rằng năm 2026 sẽ là thời điểm quan trọng để Ethereum khôi phục quyền tự chủ và sự riêng tư cho người dùng.
Những dự án như Kohaku sẽ giúp cải thiện quyền riêng tư ngay từ tầng ví, đồng thời mở rộng khả năng kiểm soát dữ liệu cá nhân cho người dùng.
Các công cụ và cải tiến mới đang được triển khai, như ví khôi phục xã hội và cơ chế timelock, nhằm nâng cao trải nghiệm của người dùng.
Buterin nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chống kiểm duyệt và người dùng cần truy cập dApps qua giao diện onchain thay vì phụ thuộc vào máy chủ tập trung.
Ông cam kết rằng các thỏa hiệp về giá trị trong quá khứ sẽ được khắc phục, bảo vệ bản sắc của Ethereum trong tương lai.

Những Điểm Chính

Cam kết tới năm 2026: Buterin nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khôi phục quyền riêng tư cho người dùng Ethereum.
Dự án Kohaku: Đây là một phần trong kế hoạch tăng cường quyền riêng tư và khả năng tự chủ cho người sử dụng.
Nâng cấp trải nghiệm người dùng: Ưu tiên cung cấp các ví khôi phục xã hội và giải pháp timelock giúp bảo vệ tài sản.
Chống kiểm duyệt: Khuyến nghị sử dụng dApps qua giao diện onchain để hạn chế rủi ro từ các máy chủ tập trung.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân: Các công nghệ mã hóa mới sẽ giúp người dùng kiểm soát dữ liệu và ngăn chặn sự giám sát.

Nội Dung Chính

Vitalik Buterin, trong bài đăng sáng sớm hôm nay trên nền tảng X, đã khẳng định rằng năm 2026 sẽ là năm quan trọng cho cộng đồng Ethereum, một thời điểm mà tại đó họ sẽ bắt đầu lấy lại giá trị về quyền tự chủ cá nhân trong thế giới crypto. “2026 sẽ là năm chúng ta giành lại phần giá trị đã mất về tự chủ cá nhân và tính không cần niềm tin,” Buterin cho biết. Ông không chỉ nhấn mạnh cần tăng cường quyền riêng tư onchain mà còn hướng tới việc giúp người dùng dễ dàng vận hành node đầy đủ, sử dụng dApp và kiểm soát dữ liệu cá nhân của họ.

Một phần quan trọng trong sứ mệnh này là dự án Kohaku, thực hiện bởi Ethereum Foundation, nhằm tăng cường quyền riêng tư bắt đầu từ tầng ví. Buterin thừa nhận rằng việc này sẽ là một hành trình dài, không thể hoàn tất chỉ qua một bản phát hành hay một hard fork đơn lẻ. Tuy nhiên, ông lạc quan rằng các bước đi hiện tại sẽ nâng cao vị thế của Ethereum không chỉ trong hiện tại mà còn với vai trò lớn hơn trong tương lai.

Thực tế, nhiều nhà phát triển Ethereum đã và đang âm thầm xây dựng nền tảng cho các cải tiến này qua những năm qua. Các nâng cấp sắp tới như Glamsterdam dự kiến sẽ thực hiện nhiều mục tiêu mà cộng đồng đã đề ra.

Về trải nghiệm người dùng, một trong những ưu tiên quan trọng là xây dựng ví khôi phục xã hội và cơ chế timelock. Những loại ví này nhằm đảm bảo người dùng không phải mất toàn bộ tài sản chỉ vì họ làm mất seed phrase. Buterin đã ủng hộ mô hình này từ năm 2021, và đến năm ngoái, tầm nhìn đó bắt đầu thành hình với sự ra mắt của EIP-7702 trong bản nâng cấp Pectra.

Đồng thời, ông cũng đã trở thành một tiếng nói mạnh mẽ cho quyền riêng tư, không chỉ ở cấp độ cá nhân mà còn cho toàn bộ mạng lưới. “Trải nghiệm quyền riêng tư cần đạt tới mức mà người dùng có thể thực hiện giao dịch riêng tư với cảm giác giống như là giao dịch công khai,” Buterin nhận định.

Ethereum Foundation cũng đã tái cấu trúc “Privacy Cluster” và khởi động khung ví Kohaku, với các cải tiến đề xuất khác như ERC-4337 về account abstraction, nhằm củng cố khả năng chống kiểm duyệt của mạng lưới Ethereum.

Buterin kêu gọi các người dùng nên truy cập các dApp thông qua giao diện onchain, kết hợp với IPFS, thay vì phụ thuộc vào các máy chủ tập trung. Theo ông, mô hình cũ không chỉ có nguy cơ gây gián đoạn truy cập mà còn mở đường cho các cuộc tấn công chiếm quyền giao diện, có thể dẫn đến việc mất tài sản chỉ trong vài giây.

Về vấn đề chủ quyền dữ liệu, Buterin nhận định cao về Helios — một client nhẹ cho phép người dùng tương tác với Ethereum mà không cần niềm tin, mà không cần vận hành node đầy đủ. Công cụ này cho phép người dùng xác minh dữ liệu họ nhận từ RPC thay vì chấp nhận mù quáng. Bên cạnh đó, các kỹ thuật mã hóa như Oblivious RAM (ORAM) và Private Information Retrieval (PIR) có thể ngăn ngừa việc rò rỉ dữ liệu khi sử dụng dApp, bảo vệ người dùng khỏi sự giám sát và kiểm duyệt từ các bên trung gian RPC.

Nhìn lại quá khứ một thập kỷ, Buterin cũng thừa nhận rằng Ethereum đã chứng kiến nhiều bước thụt lùi nghiêm trọng. Node ngày càng khó vận hành, dApp trở nên cồng kềnh và thu thập dữ liệu người dùng, trong khi ví đã chuyển từ mô hình linh hoạt sang phụ thuộc vào các RPC tập trung. Thậm chí, quá trình xây dựng block cũng bị tập trung hóa ngày càng cao.

“Từ năm 2026 trở đi, điều đó sẽ không còn nữa,” Buterin khẳng định. “Mọi sự thỏa hiệp về giá trị mà Ethereum từng chấp nhận — mọi khoảnh khắc khiến chúng ta tự hỏi liệu có nên đánh đổi bản sắc để chạy theo phổ cập hay không — sẽ được đảo ngược.”